WYSZEBÓRZ (Wisbuhr)
Wieś na pograniczu Równiny Białogardzkiej i Równiny Sławieńskiej, w gminie Manowo.
Przez długie lata właścicielami miejscowości był pomorski ród von Schwerinów, który sprawował także patronat nad miejscowym kościołem parafialnym. Na poczateku XIXw., jako druga w regionie, istniała we wsi przez krótki okres manufaktura produkująca papier. W dokumentach majątku Wisbuhr z 1892 roku zapisane zostało nazwisko Ristow, a ostatnim właścicielem przed II wojną światową był von Klotz. Po ewangelickiej świątyni parafialnej pozostało jedynie otoczone starodrzewem miejsce rozwidlenia dróg wiejskich. Wg relacji mieszkańców wsi, materiał z rozebranego w latach pięćdziesiątych kościoła został wykorzystany do budowy nieistniejącego już zakładu karnego w Koszalinie (obecna ul. Gnieźnieńska). Na północny zachód od wsi, na granicy pól uprawnych oraz mokradeł i zagajników nad Wyszewką, często można na początku maja podglądać taniec godowy żurawi. Samce z rozłożonymi skrzydłami i nastroszonymi piórami tańczą wokół samicy konkurując między sobą o jej względy.
- zespół pałacowo-parkowy z końca XIX w.: neobarokowy, dwukondygnacyjny pałac wziesiony na planie litery "L", z trzema kondygnacjami, kolistymi wieżami komunikacyjnymi zwieńczonymi herbami stożkowymi. Od frontu przed ryzalit wybiega ganek z balkonem, wokół roztacza się niewielki park krajobrazowy o powierzchni 1,5 ha, założony w XIX wieku, w drzewostanie m.in. kasztanowce, cyprysik groszkowy odmiany szpilkowej i jesion zwisły;
- dawna plebania wzniesiona z czarwonej cegły przed ok. stu lat, z interesującym trójkątnym szczytem neogotyckim; neobarokowy dwór przykryty dachem dwuspadowym z naczółkami i oknami mansadrowymi, przebudowany współcześnie na dom mieszkalny;
- Jezioro Kąpielowe, znane też pod nazwą Debro Małe (powierzchnia 9 ha), śródleśne położone na południe od wsi, znane kapielisko sezonowe dysponujące parkingiem dla samochodów. W pobliżu także jeziora Debro (Dobre, pow. 29,5 ha) i Wyszewskie (Czaple, pow. 6,8 ha), obydwa niedostępne do kąpieli.
Fragment Przewodnika Turystycznego "Koszalin i okolice" autorstwa Wacława Nowickiego.
|
